Tying up
Maandagziekte oftewel Tying Up , is een aandoening die voorkomt bij de gezonde atletische hond.
Bij deze "ziekte" heeft de hond hevige spierpijnen. Het lijkt op het pijnlijke gevoel van spierkrampen, die bij de mens optreden na zeer intensief gebruik van de spieren, waarvan je het bestaan was vergeten.
De naam maandagziekte komt uit de paardenwereld. De "ziekte" trad vroeger op bij werkpaarden die op zondag rust hadden gekregen. Als dan op maandag weer gewerkt moest worden, ondervonden de paarden stijve pijnlijke spieren en wilden daarom niet in beweging komen.
Deze aandoening wordt gezien bij windhonden op de renbaan (zoals de Greyhound, Whippet en Barzoi), bij de sledehondensport en bij jachthonden die een veldproef afleggen. Ook het na blijven jagen van een konijn kan dit veroorzaken.
Wat gebeurt er bij deze aandoening?
Bij het maken van spierbewegingen komen warmte en verbrandingsproducten zoals melkzuur vrij. Als het melkzuur niet voldoende snel via het bloed wordt afgevoerd, dan treedt door ophoping van melkzuur in de spieren zwelling van de spiervezels op. Hierdoor worden de kleine bloedvaten dicht gedrukt, wat een beschadiging van de spiercellen veroorzaakt. Spierenzymen en myoglobuline (= spiereiwit) komen vrij uit de kapotte spiercellen. Myoglobuline wordt met de urine afgevoerd, waardoor deze roodbruin verkleurd. Deze myoglobuline beschadigt op de weg naar buiten de nieren. Het dichtdrukken van de bloedvaten voorkomt ook de afvoer van warmte van de overwerkte spieren, hetgeen de situatie verergert.
Ook andere ziekten kunnen de urine roodbruin verkleuren.
Ziekteverschijnselen:
De verschijnselen kunnen acuut te zien zijn tijdens de race of veldproef of pas 24 tot 72 uur na de wedstrijd. De "ziekte" is aan de hand van de mate van spierkrampen in drie categorieën te verdelen.
De hyperacute vorm treedt tijdens de wedstrijd op.
De hond stopt, blijft stokstijf stil staan. Alle spieren van de hond zijn gezwollen en pijnlijk en de urine is roodbruin van kleur. Als we de hond laten lopen dan sleept deze met de nagels van de achterpoten over de grond. Meestal sterven deze honden binnen 48 uur door acuut nierfalen. Ook kan het dier tijdens de wedstrijd omvallen en ter plaatse sterven.
De acute vorm treedt ook tijdens de wedstrijd op.
De hond vertoont pijn aan de spieren van de rug en de achterhand. Slechts één of twee keer is de urine roodbruin gekleurd. In 25% van de gevallen sterft de hond als niet snel een behandeling wordt ingesteld. De overlevenden houden in meer of mindere mate een blijvende beschadiging aan de spieren en de nieren over.
De subacute vorm.
De hond is niet opvallend uitgeput en vertoont pas na 24 tot 72 uur na de wedstrijd stijve pijnlijke rugspieren. Zelden is een roodbruine verkleuring van de urine te zien, maar een eenvoudige test met een urinestick toont myoglobuline in de urine aan.
Voorkom herhaling van de subacute vorm.
Een kapotte spiercel herstelt niet, er komt bindweefsel voor in de plaats. Geef het dier rust tot de spierenzymen in het bloed weer gedaald zijn tot normale waarden. De training langzaam beginnen en geleidelijk opvoeren. Zeer regelmatige arbeid. Geen rustdag of een dag met veel minder arbeid.
Stressfactoren die bij de hond kunnen leiden tot deze aandoening zijn:
Te weinig lichamelijke fitheid.
Teveel opwinding (met hijgen en/of blaffen) in de periode voor de wedstrijd.
Een vochtige en te warme omgeving.
Te hoge frequentie van wedstrijden.